Tìm hiểu trẻ nghiến răng khi ngủ là bệnh gì? Cách khắc phục

Bạn nghe thấy con nghiến răng ken két vào ban đêm? Dù bé không kêu đau, nhưng tiếng nghiến răng kéo dài lại khiến nhiều phụ huynh lo lắng. Vậy trẻ nghiến răng khi ngủ là bệnh gì, có nguy hiểm không và có nên điều trị không? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của bệnh nghiến răng ở trẻ em khi ngủ, các nguyên nhân có thể gặp và cách khắc phục hiệu quả an toàn.

Theo chuyên gia, trẻ nghiến răng khi ngủ là bệnh gì?

Nghiến răng khi ngủ (bruxism) là tình trạng bé siết chặt hai hàm và phát ra âm thanh “ken két” hoặc cọ xát nhẹ giữa các răng trong lúc ngủ. Đây là một dạng rối loạn vận động liên quan đến giấc ngủ, xảy ra chủ yếu trong pha NREM (ngủ sâu không mơ).

Với trẻ nhỏ, tỉ lệ gặp phải tình trạng này cao hơn người lớn, đặc biệt ở độ tuổi từ 3 đến 8 tuổi, khi bé đang phát triển hệ thần kinh và quá trình mọc, thay răng diễn ra mạnh mẽ.

Tuy nhiên, không phải lúc nào bệnh nghiến răng ở trẻ em khi ngủ cũng là vấn đề đáng lo. Có nhiều trường hợp chỉ là biểu hiện sinh lý tạm thời, nhưng nếu kéo dài quá 3 tháng hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, đây có thể là cảnh báo cho:

Rối loạn lo âu nhẹ
Thiếu vi chất (đặc biệt là canxi, magie)
Rối loạn giấc ngủ mạn tính
Các vấn đề về phát triển răng, khớp cắn

Do đó, trẻ nghiến răng khi ngủ là bệnh gì không có câu trả lời duy nhất mà cần đánh giá tổng thể về tâm lý, sinh lý, nha khoa và chất lượng giấc ngủ của trẻ.

Nguyên nhân khiến trẻ nghiến răng khi ngủ

Trước khi tìm cách khắc phục, cần hiểu rõ vì sao trẻ lại nghiến răng. Dưới đây là các nhóm nguyên nhân phổ biến được ghi nhận:

Do mọc răng hoặc thay răng

Khi răng sữa mọc hoặc răng vĩnh viễn đang trồi lên, bé có thể cảm thấy ngứa nướu, khó chịu trong miệng. Điều này khiến trẻ có xu hướng nghiến răng như một phản xạ tự làm dịu cảm giác đó.

Đây là nguyên nhân sinh lý tạm thời, thường gặp ở trẻ 6 tháng – 3 tuổi (mọc răng sữa) và 6–12 tuổi (thay răng vĩnh viễn).

Căng thẳng tâm lý hoặc rối loạn lo âu nhẹ

Trẻ em cũng có thể trải qua stress học đường, thay đổi môi trường sống, xung đột gia đình… Những căng thẳng này, dù chưa biểu hiện rõ rệt như ở người lớn, lại được thể hiện qua hành vi vô thức như nghiến răng khi ngủ, mộng du, nói mớ.

Một số bé có tính cách hướng nội, nhạy cảm, dễ rơi vào lo âu tiềm ẩn, cũng có nguy cơ cao nghiến răng hơn so với trẻ bình thường.

Thiếu hụt canxi, magie hoặc vitamin D

Canxi và magie đóng vai trò quan trọng trong điều hòa thần kinh – cơ. Khi thiếu những vi chất này, tín hiệu co cơ bị rối loạn, dẫn đến hoạt động cơ nhai quá mức trong lúc ngủ.

Trẻ có chế độ ăn kém, biếng ăn, hoặc không được bổ sung vitamin D đúng cách cũng có thể gặp tình trạng này.

Sai khớp cắn hoặc răng mọc lệch

Nếu răng mọc không đều, hai hàm tiếp xúc sai lệch, trẻ sẽ có xu hướng nghiến răng để “tìm vị trí ổn định” cho hàm. Đây là nguyên nhân cơ học, cần sự can thiệp của nha sĩ để điều chỉnh bằng niềng răng hoặc can thiệp khớp cắn.

Rối loạn giấc ngủ (sleep disorders)

Trẻ nghiến răng kéo dài đôi khi là dấu hiệu kèm theo của các rối loạn giấc ngủ như:

Ngưng thở khi ngủ
Hội chứng chân không yên
Mộng du
Giật cơ trong khi ngủ

Những rối loạn này khiến giấc ngủ bị phân mảnh, tạo ra các “cơn thức vi mô” kích thích hoạt động co cơ không chủ ý như nghiến răng.

Cách khắc phục tình trạng nghiến răng khi ngủ ở trẻ em

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân. Dưới đây là các hướng xử lý hiệu quả, thường được áp dụng trong thực tế:

Theo dõi và chờ tự khỏi với trường hợp sinh lý

Nếu bé chỉ nghiến răng vài lần/tuần, không đau hàm, không ảnh hưởng răng, có thể theo dõi thêm trong vài tháng. Nhiều trẻ sẽ tự hết nghiến răng khi răng mọc đều hoặc qua giai đoạn thay răng.

Cha mẹ nên tránh la mắng, đánh thức trẻ giữa đêm, vì điều này có thể làm tăng căng thẳng và khiến tình trạng nghiến răng nặng hơn.

Điều chỉnh tâm lý và tạo môi trường ngủ tốt

Giúp trẻ thư giãn trước khi ngủ bằng cách: đọc truyện, tắm nước ấm, nghe nhạc nhẹ. Hạn chế các yếu tố kích thích như tivi, điện thoại ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.

Nếu nghi ngờ bé lo âu hoặc có dấu hiệu stress kéo dài, nên tham khảo ý kiến chuyên gia tâm lý trẻ em.

Bổ sung vi chất nếu thiếu hụt

Trong nhiều ca, khi được bổ sung đúng canxi, magie, vitamin D, tình trạng nghiến răng giảm rõ rệt sau 2–4 tuần. Tuy nhiên, việc bổ sung cần có chỉ định rõ ràng, tránh dùng liều cao tự phát.

Khám nha khoa nếu nghi ngờ sai khớp cắn

Nha sĩ sẽ kiểm tra răng mọc lệch, lệch hàm, cắn chéo… Nếu cần thiết, có thể làm máng chống nghiến hoặc điều chỉnh khớp cắn nhẹ nhàng để giảm lực nhai khi ngủ.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại để lại phản hồi cho DrKam qua hotline 0917.05.99.33 để được đội ngũ chuyên gia của DrKam tư vấn miễn phí nhé!