Lợi trùm là tình trạng thường gặp khi mọc răng khôn, nhưng lại dễ bị bỏ qua hoặc tự điều trị sai cách. Không chỉ gây đau nhức, sưng viêm, lợi trùm còn có thể dẫn tới áp xe, nhiễm trùng lan rộng, thậm chí buộc phải nhổ răng khẩn cấp nếu không can thiệp sớm.
Lợi trùm và viêm lợi trùm

Trong quá trình mọc răng khôn, không ít người gặp phải tình trạng lợi trùm – một hiện tượng tưởng chừng đơn giản nhưng nếu không xử lý đúng cách có thể dẫn đến viêm cấp tính, sưng đau nặng và biến chứng nguy hiểm. Trước khi tìm hiểu hình ảnh thực tế và cách xử lý, bạn cần nắm rõ lợi trùm là gì và khi nào nó chuyển thành viêm lợi trùm.
Lợi trùm là gì?
- Là tình trạng mô lợi che phủ một phần hoặc toàn bộ thân răng, khiến răng không thể mọc lên hoàn chỉnh.
- Thường xảy ra khi răng khôn mọc lệch, mọc muộn hoặc bị thiếu chỗ.
- Gây cản trở trong việc vệ sinh, khiến thức ăn dễ mắc kẹt bên dưới nướu.
Viêm lợi trùm là gì?
- Là tình trạng lợi trùm bị nhiễm trùng do vi khuẩn, mảng bám và thức ăn tích tụ trong khe lợi.
- Biểu hiện bởi sưng đỏ, đau nhức, có thể có mủ và hôi miệng.
- Nếu không điều trị kịp thời, viêm lợi trùm có thể lan rộng sang mô mềm, gây áp xe hoặc nhiễm trùng hàm mặt.
Hình ảnh lợi trùm
Tùy vào giai đoạn và mức độ viêm, lợi trùm có thể biểu hiện từ những dấu hiệu mờ nhạt đến tình trạng sưng viêm rõ rệt, có mủ, đau nhức lan rộng. Việc quan sát và nhận diện đúng hình ảnh lợi trùm giúp bạn phân biệt sớm giữa hiện tượng sinh lý bình thường và biến chứng cần điều trị.
Hình ảnh lợi trùm nhẹ
- Lợi che phủ một phần thân răng khôn ở hàm dưới (thường là răng số 8).
- Vùng nướu quanh răng hơi sưng, đỏ nhẹ, không có mủ.
- Thức ăn dễ bị mắc kẹt vào khe giữa lợi và răng.
- Cảm giác đau âm ỉ, đặc biệt khi nhai ở bên hàm có răng khôn.
- Người bệnh vẫn có thể ăn uống và nói chuyện bình thường.
Hình ảnh viêm lợi trùm cấp tính
- Lợi sưng đỏ rõ rệt, căng phồng ở vùng phía trong cùng của hàm.
- Có thể thấy mủ trắng hoặc vàng lẫn trong lợi.
- Sưng lan ra má, gây phù nề một bên mặt.
- Đau nhức dữ dội, khó mở miệng rộng, ăn uống khó khăn.
- Hơi thở có mùi hôi khó chịu dù đã vệ sinh răng miệng.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết lợi trùm
Hiểu rõ nguyên nhân và dấu hiệu giúp phát hiện sớm lợi trùm để có hướng điều trị kịp thời, tránh biến chứng viêm lan rộng hoặc đau kéo dài.
Nguyên nhân gây lợi trùm
- Mọc răng khôn (răng số 8):
- Là nguyên nhân phổ biến nhất gây lợi trùm.
- Răng khôn thường mọc muộn, không đủ chỗ nên dễ bị lợi che phủ hoặc mọc lệch, mọc ngầm.
- Vệ sinh răng miệng kém:
- Thức ăn mắc vào khe giữa lợi trùm và răng.
- Không được làm sạch triệt để sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi, gây viêm nhiễm.
- Va chạm từ răng đối diện:
- Khi nhai, răng hàm trên hoặc hàm dưới cấn vào vùng lợi trùm, gây tổn thương mô mềm và viêm.
Dấu hiệu và triệu chứng nhận biết
- Tại chỗ:
- Lợi sưng đỏ, phồng to, đau nhức khu vực trong cùng của hàm.
- Cảm giác đau tăng khi ăn, nhai hoặc há miệng.
- Có thể chảy mủ từ vùng lợi trùm.
- Hơi thở có mùi hôi dai dẳng dù đã vệ sinh.
- Toàn thân:
- Sốt nhẹ hoặc sốt cao nếu nhiễm trùng nặng.
- Mệt mỏi, khó chịu.
- Sưng hạch góc hàm hoặc vùng cổ.
- Khó vận động hàm:
- Há miệng khó khăn, cứng hàm, đau khi nuốt nước bọt.
Biến chứng lợi trùm nếu không điều trị
Lợi trùm không chỉ gây đau và bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được can thiệp kịp thời:
- Áp xe quanh răng
- Nhiễm trùng lan rộng dưới mô mềm, hình thành túi mủ quanh răng gây đau dữ dội, sốt, sưng mặt.
- Viêm mô tế bào, lan nhiễm trùng hàm mặt
- Vi khuẩn từ lợi trùm có thể lan sang vùng mô lân cận, gây nhiễm trùng lan rộng nguy hiểm.
- Gây sâu răng số 7 bên cạnh
- Răng khôn mọc lệch hoặc trùm lợi lâu ngày khiến thức ăn đọng lại, làm sâu răng hàm bên cạnh, gây hỏng răng kế cận.
- Hôi miệng mãn tính
- Vi khuẩn tích tụ dưới lợi trùm tạo mùi hôi khó chịu, kéo dài dù vệ sinh kỹ lưỡng.
- Cần nhổ răng khẩn cấp
- Nếu tình trạng viêm nặng tái phát nhiều lần hoặc có biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định nhổ răng khôn gấp.
Các phương pháp điều trị lợi trùm
Việc điều trị lợi trùm sẽ phụ thuộc vào mức độ sưng viêm, vị trí mọc răng khôn và tình trạng toàn thân của bệnh nhân. Dưới đây là các phương pháp phổ biến:
Điều trị bằng thuốc (áp dụng giai đoạn viêm cấp hoặc nhẹ)
- Kháng sinh toàn thân (thường dùng: Amoxicillin, Spiramycin…): Giúp ức chế vi khuẩn gây viêm.
- Thuốc giảm đau, hạ sốt (Paracetamol, Ibuprofen): Hỗ trợ kiểm soát triệu chứng đau và sốt.
- Thuốc chống phù nề (Alpha Choay): Làm giảm sưng nề ở mô lợi.
- Nước súc miệng kháng khuẩn (Chlorhexidine, tinh chất thảo dược…): Hỗ trợ giảm mảng bám và kiểm soát vi khuẩn.
Gợi ý: Sử dụng nước súc miệng DrKam để hỗ trợ sát khuẩn hiệu quả vùng lợi trùm.
Cắt lợi trùm (áp dụng khi răng mọc đúng hướng)
- Chỉ định: Khi răng khôn mọc thẳng nhưng bị lợi che phủ khiến khó mọc hoàn chỉnh.
- Kỹ thuật thực hiện: Dùng laser, dao điện hoặc dao chuyên dụng để cắt bỏ phần lợi trùm.
- Ưu điểm: Giảm đau, không ảnh hưởng đến răng số 8 và hồi phục nhanh nếu chăm sóc tốt.
Nhổ răng khôn (khi có biến chứng hoặc mọc lệch)
- Chỉ định: Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm, gây viêm lợi trùm tái phát hoặc ảnh hưởng răng số 7.
- Quy trình thực hiện: Chụp phim X-quang, gây tê và nhổ răng trong môi trường vô trùng.
- Thời gian hồi phục: Từ 5–10 ngày, cần chăm sóc đúng cách để tránh biến chứng hậu phẫu.
Quy trình cắt lợi trùm tiêu chuẩn
Nếu bác sĩ chỉ định cắt lợi trùm để xử lý viêm quanh răng khôn, người bệnh sẽ trải qua một quy trình tiểu phẫu đơn giản nhưng cần đảm bảo đúng kỹ thuật để tránh biến chứng. Dưới đây là các bước cơ bản:
Thăm khám ban đầu và tư vấn
- Bác sĩ kiểm tra tình trạng viêm lợi trùm, đánh giá hướng mọc của răng khôn.
- Hỏi bệnh sử, tình trạng sức khỏe tổng quát để loại trừ các yếu tố nguy cơ (tim mạch, tiểu đường…).
- Tư vấn kỹ lưỡng về phương pháp điều trị phù hợp: cắt lợi hay nhổ răng khôn.
Chụp phim X-quang
- Xác định chính xác vị trí răng số 8, chiều hướng mọc và mức độ che phủ của lợi.
- Phát hiện các tổn thương khác như sâu răng số 7, nang quanh răng hoặc tiêu xương hàm.
Vệ sinh khoang miệng và gây tê tại chỗ
- Súc miệng bằng dung dịch sát khuẩn để loại bỏ vi khuẩn vùng can thiệp.
- Gây tê tại chỗ vùng răng cần cắt lợi để đảm bảo bệnh nhân không cảm thấy đau trong quá trình thực hiện.
Tiến hành cắt lợi trùm
- Bác sĩ sử dụng dao điện, laser hoặc dao thường để bóc tách và loại bỏ phần lợi trùm.
- Vết cắt được khâu lại bằng chỉ tự tiêu hoặc để hở tùy từng trường hợp.
Chăm sóc sau tiểu phẫu và kê đơn thuốc
- Hướng dẫn bệnh nhân chườm lạnh, nghỉ ngơi hợp lý trong 24 giờ đầu.
- Kê đơn kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc chống viêm nếu cần thiết.
- Dặn dò chế độ ăn uống và lịch tái khám để kiểm tra tiến trình lành thương.
Khi nào cần đi khám ngay?
Viêm lợi trùm nếu không được xử lý kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng lan rộng, áp xe hàm mặt hoặc tổn thương răng kế cận. Do đó, người bệnh cần chủ động đến nha khoa khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Đau răng tăng nhanh, dữ dội, không thuyên giảm dù đã dùng thuốc giảm đau.
- Sưng to vùng má, nướu phồng đỏ, đau nhức kéo dài.
- Sốt cao, mệt mỏi, đau đầu hoặc nổi hạch vùng cổ.
- Khó nuốt, khó há miệng, cản trở ăn uống và giao tiếp hàng ngày.
- Có mủ chảy ra từ vùng lợi, kèm theo mùi hôi miệng nghiêm trọng.
- Hơi thở hôi dai dẳng, không cải thiện sau khi vệ sinh răng miệng.
Khi gặp bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, bạn không nên trì hoãn việc thăm khám. Càng điều trị sớm, khả năng phục hồi càng nhanh và hạn chế được nguy cơ tổn thương răng số 7 hoặc lan nhiễm trùng sang các vùng khác trong khoang miệng.
Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại để lại phản hồi cho DrKam qua hotline 0917.05.99.33 để được đội ngũ chuyên gia của DrKam tư vấn miễn phí nhé!
Tiktok: https://www.tiktok.com/@drkampharmaofficial
Facebook: https://www.facebook.com/@drkam.songkhoecungchuyengia hoặc https://www.facebook.com/drkam.bacsirangmienghong

