Sâu răng: Các giai đoạn, nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và dự phòng

Theo thống kê của Bộ Y Tế, dân số Việt Nam hiện có hơn 90% người mắc các bệnh về răng miệng. Trong đó, trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 8 tuổi có sâu răng sữa chiếm hơn 85%, còn sâu răng vĩnh viễn có xu hướng gia tăng theo tuổi. Vì sao mà tỷ lệ sâu răng lại cao như vậy?

Hãy cùng DrKam tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

1. Sâu răng là gì?

Sâu răng là những vùng bị tổn thương vĩnh viễn trên bề mặt răng, phát triển thành những lỗ nhỏ li ti trên răng. Sâu răng do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm vi khuẩn trong miệng, ăn vặt thường xuyên, uống đồ uống có đường và vệ sinh răng miệng kém.

Sâu răng là vấn đề sức khỏe răng miệng phổ biến nhất trên thế giới. Tất cả người dân ở mọi lứa tuổi đều dễ mắc sâu răng. Nếu sâu răng không được điều trị, chúng sẽ phát triển lớn hơn và ảnh hưởng đến các lớp cấu trúc răng, dẫn đến đau răng nghiêm trọng, nhiễm trùng và mất răng.

2. Các giai đoạn của sâu răng

2.1 Giai đoạn 1: Sâu men răng

Lớp ngoài của răng được cấu tạo bởi men răng. Men răng rất cứng chắc do được tạo thành từ các khoáng chất.

Tuy nhiên, khi răng tiếp xúc với axit do vi khuẩn ở mảng bám gây ra, men răng sẽ dần mất các khoáng chất này. Sau một thời gian sẽ có đốm trắng xuất hiện trên răng. Vùng mất khoáng chất này là dấu hiệu ban đầu của bệnh sâu răng.

2.2 Giai đoạn 2: Sâu ngà răng

Tình trạng sâu men răng mà không được điều trị kịp thời thì bệnh lý sẽ tiến triển tiếp và tấn công, phá hủy ngà răng. Lúc này, lỗ sâu răng càng sâu và gây đau đớn nhiều hơn, đặc biệt khó chịu khi ăn uống đồ nóng, lạnh.

2.3 Giai đoạn 3: Sâu tủy răng

• Viêm tủy răng

Viêm tủy răng là một trong các giai đoạn sâu răng nguy hiểm nhất. Lỗ sâu răng mở rộng, ăn sâu vào răng, tiến dần đến tủy. Khiến tủy bị tổn thương, sưng to lên và gây đau dữ dội. Cơn đau răng có thể đến tự nhiên ngay cả khi không có tác động và đau nhiều vào ban đêm.

• Chết tủy

Khi viêm tủy không được điều trị thì tủy sẽ bị hoại tử và chết. Lúc này, vi khuẩn tiếp tục lan rộng sang các tổ chức quanh răng như mô nướu, xương ổ răng và gây ra những tổn thương nghiêm trọng như: tiêu xương hàm, gãy xương hàm, nhiễm trùng máu…

Các giai đoạn sâu răng sẽ tiến triển âm thầm từ lúc khởi phát, sau đó mức độ sâu ngày càng nặng, kéo theo những cơn đau nhức rõ rệt và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

3. Nguyên nhân gây sâu răng

Sâu răng phát triển qua quá trình sau:

Mảng bám: Mảng bám là một màng dính bao phủ răng do ăn nhiều đường và tinh bột và không làm sạch răng. Khi đường và tinh bột không được làm sạch khỏi răng, vi khuẩn nhanh chóng bắt đầu ăn chúng và hình thành mảng bám. Mảng bám trên răng có thể cứng lại dưới hoặc trên đường viền nướu thành cao răng. Vôi răng làm cho mảng bám khó để loại bỏ hơn và tạo ra một lá chắn cho vi khuẩn.

Các axit trong mảng bám loại bỏ các khoáng chất trong men răng cứng, bên ngoài của răng. Xói mòn này gây ra các lỗ nhỏ hoặc lỗ trên men răng – giai đoạn đầu tiên của sâu răng. Một khi men răng bị bào mòn, vi khuẩn và axit có thể đến lớp răng tiếp theo, được gọi là ngà răng. Lớp này mềm hơn men và ít kháng axit. Ngà răng có các ống nhỏ tiếp xúc trực tiếp với dây thần kinh của răng gây ra sự nhạy cảm.

Khi sâu răng phát triển, vi khuẩn và axit tiếp tục di chuyển qua răng, di chuyển bên cạnh vật liệu răng bên trong (tủy) có chứa dây thần kinh và mạch máu. Buồng tủy bị sưng và kích thích từ vi khuẩn. Do không có chỗ cho vết sưng mở rộng bên trong răng, dây thần kinh bị chèn ép, gây đau.

Vi khuẩn gây sâu răng: chủ yếu là Streptococcus mutans. Vi khuẩn lên men các loại đường trong thức ăn và sinh ra axit lactic. Axit này làm giảm pH trong miệng, đặc biệt là khi axit lactic được sinh ra trong các mảng bám trên bề mặt răng sẽ tạo ra độ pH giảm đáng kể tại vị trí mảng bám và xung quanh. Khi pH xuống dưới mức 5,5 gây ra quá trình khử khoáng (mất khoáng chất) của men răng. Men răng bị khử khoáng trở nên yếu và dễ bị tổn thương, tạo điều kiện cho sâu răng hình thành.

4. Biểu hiện của sâu răng

– Sâu men: Vết đốm trắng, đen nhỏ xuất hiện trên bề mặt răng

– Sâu ngà: Lỗ sâu răng lớn hơn gây đau nhức rõ rệt đặc biệt khi ăn đồ nóng, lạnh

– Sâu tủy:

+ Viêm tủy: Đau nhức dữ dội, nhất là vào ban đêm. Sưng nướu, áp xe

+ Chết tủy: Răng bị đen, mất cảm giác, nguy cơ nhiễm trùng lan rộng, ảnh hưởng đến xương hàm.

5. Điều trị sâu răng như thế nào?

5.1 Điều trị sâu răng bằng Florua

Nếu phát hiện sâu răng ở giai đoạn đầu, việc điều trị bằng florua có thể khôi phục men răng và ngăn ngừa sâu răng tiến triển thêm.

5.2 Trám răng

Nha sĩ sẽ lấp đầy lỗ sâu răng bằng vật liệu nha khoa đa dạng (GIC, Composite…) đã được Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ, FDA và các cơ quan y tế công cộng khác công nhận về độ an toàn. Các trường hợp dị ứng với chất trám rất hiếm.

5.3 Bọc răng sứ

Khi răng bị sâu nặng đến mức không còn nhiều men khỏe mạnh. Nha sĩ sẽ loại bỏ những phần bị hư hỏng, sau đó lắp mão làm từ vàng, sứ hoặc sứ kết hợp kim loại giúp phục hồi hình dáng và kích thước răng

5.4 Điều trị tủy răng

Nếu chân răng hoặc tủy răng bị chết hoặc bị thương do sâu răng, không thể chữa được. Nha sĩ sẽ loại bỏ dây thần kinh, mạch máu và mô cùng với các phần răng bị mục nát. Họ lấp đầy ống tuỷ đã được làm sạch bằng vật liệu nha khoa để trám kín ống tủy, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập trở lại. Bạn có thể cần mão răng để phục hồi kích thước, hình dáng của răng sau khi lấy tủy.

5.5 Nhổ răng và phục hình răng

Khi bị sâu răng nặng, làm hư toàn bộ răng bạn cần nhổ bỏ chiếc răng này. Lúc này nha sĩ sẽ đưa ra nhiều lựa chọn để phục hình răng, trong đó có trồng răng giả thay thế vào phần răng bị mất.

6. Cách phòng ngừa sâu răng

– Đánh răng thường xuyên: sử dụng kem đánh răng có chứa florua, đánh răng 2-3 lần 1 ngày. Dùng chỉ nha khoa, tăm nước. Để làm sạch kẽ răng, dùng chỉ nha khoa, tăm nước ít nhất 1 lần mỗi ngày

– Dùng nước súc miệng: nếu bạn có nguy cơ cao bị sâu răng, nha sĩ khuyên bạn nên sử dụng nước súc miệng có chứa florua.

– Tránh ăn vặt thường xuyên: bất cứ khi nào bạn ăn hoặc uống đồ uống không phải là nước, sẽ giúp vi khuẩn trong miệng tạo ra axit có thể phá hủy men răng. Nếu bạn ăn nhẹ hoặc uống đồ ngọt suốt cả ngày, răng của bạn sẽ bị tấn công liên tục.

– Ăn thức ăn có lợi cho răng: một số loại thực phẩm và đồ uống tốt cho răng của bạn hơn những loại khác. Tránh thức ăn mắc kẹt trong các rãnh và lỗ trên răng trong thời gian dài hoặc chải răng ngay sau khi ăn. Tuy nhiên, các loại thực phẩm như trái cây và rau quả tươi làm tăng tiết nước bọt và cà phê không đường, trà và kẹo cao su không đường giúp làm sạch các mảnh thức ăn.

– Điều trị kháng khuẩn: nếu bạn đặc biệt dễ bị sâu răng do mắc một số bệnh, nha sĩ có thể khuyên bạn nên dùng nước súc miệng kháng khuẩn đặc biệt hoặc các phương pháp điều trị khác để giúp giảm vi khuẩn có hại trong miệng.

– Đi khám tại nha khoa 6 tháng/ lần: làm sạch răng chuyên nghiệp và kiểm tra răng miệng thường xuyên, có thể giúp ngăn ngừa hoặc phát hiện sớm sâu răng.

Nước súc miệng DrKam là sản phẩm duy nhất trên thị trường có sự kết hợp giữa thành phần kháng khuẩn Chlorhexidine nhập khẩu trực tiếp từ Đức, Sodium fluoride và các thành phần thiên nhiên như chiết xuất lá lấu, tinh dầu chanh, tinh dầu đinh hương, tinh dầu quế, tinh dầu cam, hương bạc hà,… Có tác dụng:

– Ngăn ngừa sâu răng

– Dứt điểm tình trạng chảy máu chân răng, viêm lợi

– Ngăn ngừa và khử mùi hôi miệng, đem lại hơi thở thơm tho

– Vệ sinh răng miệng họng hàng ngày

– Sản phẩm an toàn và lành tính, dùng được cho phụ nữ có thai và trẻ em từ 6 tuổi trở lên

Nếu bạn cần tư vấn thêm về các bệnh lý răng miệng hãy liên hệ đến hotline 0917.05.99.33 để được đội ngũ chuyên gia Bác sĩ, Dược sĩ của DrKam tư vấn miễn phí.