Cúm mùa: Nguyên nhân, triệu chứng, phòng ngừa và điều trị

Cúm mùa gây ra hơn 9-45 triệu ca mắc mới mỗi năm, với hơn 61.000 trường hợp tử vong, theo thống kê của Trung tâm Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). Tại Việt Nam, năm 2019 ghi nhận 408.907 trường hợp mắc cúm, trong đó có khoảng 10 trường hợp tử vong do cúm mùa.

Dù bệnh có thể tự khỏi trong nhiều trường hợp, cúm mùa vẫn có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở người có nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Hãy cùng DrKam tìm hiểu thông qua bài viết này nhé!

1. Cúm mùa là gì?

Cúm mùa là một bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra. Đây là một bệnh khác biệt so với cảm lạnh thông thường, với triệu chứng nặng hơn và có khả năng gây ra biến chứng nguy hiểm. Virus cúm thuộc họ Orthomyxoviridae, gồm các loại cúm A, B, C và D, trong đó cúm A và B là phổ biến nhất và thường gây dịch bệnh.

Bệnh cúm có thể lây lan nhanh chóng từ người sang người qua các giọt bắn chứa virus khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc nói chuyện. Ngoài ra, người khỏe mạnh cũng có thể bị nhiễm cúm khi chạm vào bề mặt nhiễm virus và sau đó đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.

2. Các chủng virus cúm mùa

Cúm A: Đây là loại virus cúm phổ biến nhất và nguy hiểm nhất. Nó có khả năng biến đổi nhanh chóng và gây ra các đại dịch toàn cầu. Virus cúm A có thể lây lan ở cả người và động vật, đặc biệt là chim và lợn, làm tăng nguy cơ xuất hiện các chủng virus mới. Một số chủng cúm A nguy hiểm như H1N1, H5N1, H3N2 đã từng gây ra các đợt dịch lớn.

Cúm B: Loại này chỉ lây lan giữa người với người và không gây đại dịch như cúm A. Tuy nhiên, cúm B vẫn có thể gây ra các đợt dịch địa phương và có triệu chứng nặng ở một số đối tượng, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi.

Cúm C: Ít phổ biến hơn và thường chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ ở đường hô hấp. Virus cúm C không gây đại dịch và biến chứng cũng hiếm gặp hơn so với cúm A và B.

Cúm D: Mới được phát hiện, virus cúm D chủ yếu ảnh hưởng đến gia súc và chưa có bằng chứng lây nhiễm sang người. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi để đánh giá khả năng lây lan và nguy cơ tiềm tàng của loại virus này.

3. Mùa cúm ở Việt Nam vào tháng mấy?

Tại Việt Nam, cúm mùa thường bùng phát vào mùa đông và đầu mùa xuân, với các đỉnh dịch thường xảy ra vào tháng 3-4 và 9-10 hàng năm. Sự thay đổi thời tiết, độ ẩm thấp và nhiệt độ lạnh là những yếu tố thuận lợi cho virus cúm lây lan. Hơn nữa, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa cùng với ô nhiễm môi trường gia tăng đã tạo ra môi trường lý tưởng cho sự phát triển của các chủng virus cúm.

4. Nguyên nhân gây bệnh cúm mùa

Cúm mùa do các chủng virus cúm gây ra, trong đó cúm A và B là nguyên nhân phổ biến nhất. Virus lây lan thông qua:

– Đường hô hấp: Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt bắn chứa virus có thể lây truyền sang người khác.

– Tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus: Virus cúm có thể tồn tại trên bề mặt trong một thời gian ngắn, và người khác có thể nhiễm khi chạm vào những bề mặt này và sau đó chạm vào mắt, mũi, hoặc miệng.

– Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc cúm bao gồm:

– Thời tiết lạnh: Nhiệt độ thấp và độ ẩm thấp giúp virus cúm tồn tại và lây lan dễ dàng hơn.

– Hệ miễn dịch suy yếu: Người mắc bệnh lý nền như tiểu đường, hen suyễn, bệnh tim mạch hoặc người đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch dễ bị cúm nặng hơn.

– Trẻ em và người cao tuổi: Do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc đã suy giảm, các nhóm này dễ mắc bệnh và gặp biến chứng nặng.

– Phụ nữ mang thai: Sự thay đổi miễn dịch, hô hấp và tim mạch trong thai kỳ khiến phụ nữ mang thai dễ mắc cúm và có nguy cơ biến chứng cao hơn.

5. Triệu chứng của cúm mùa

Triệu chứng cúm thường xuất hiện đột ngột và có thể bao gồm:

– Sốt cao (trên 38°C)

– Ho khan hoặc ho có đờm

– Đau họng

– Đau nhức cơ bắp và khớp

– Đau đầu

– Mệt mỏi nghiêm trọng

– Nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi

– Ớn lạnh và đổ mồ hôi

Một số trường hợp, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già, hoặc người có bệnh nền, có thể gặp biến chứng nặng hơn như viêm phổi, viêm não, hoặc suy hô hấp. Các biến chứng này có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

6. Chẩn đoán cúm mùa

Chẩn đoán cúm mùa dựa trên các triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm xác định virus cúm:

– Xét nghiệm nhanh cúm: Phát hiện sự hiện diện của virus cúm trong mẫu dịch mũi hoặc họng trong vòng 15-30 phút, nhưng độ chính xác có thể không cao.

– Phương pháp RT-PCR: Độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn, có thể xác định chính xác loại virus và chủng gây bệnh.

– Chẩn đoán hình ảnh: Trong trường hợp nghi ngờ biến chứng viêm phổi, có thể cần chụp X-quang hoặc chụp CT ngực.

7. Điều trị cúm mùa

Điều trị cúm mùa chủ yếu là giảm triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng:

– Thuốc kháng virus: Oseltamivir (Tamiflu) và zanamivir (Relenza) có thể giảm thời gian mắc bệnh và nguy cơ biến chứng nếu dùng trong vòng 48 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng.

– Thuốc hạ sốt, giảm đau: Paracetamol được sử dụng để làm giảm sốt và đau nhức.

– Nghỉ ngơi và uống nhiều nước: Hỗ trợ quá trình hồi phục của cơ thể.

– Điều trị biến chứng: Nếu có các biến chứng như viêm phổi, cần phải nhập viện để được điều trị tích cực.

8. Biến chứng nguy hiểm của cúm mùa

Cúm mùa có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời:

– Viêm phổi: Biến chứng phổ biến nhất, có thể gây tử vong ở người cao tuổi và những người có bệnh nền.

– Viêm xoang và viêm tai giữa: Nhiễm trùng có thể lan từ đường hô hấp trên đến các vùng khác.

– Suy hô hấp: Khi virus tấn công phổi và gây viêm nặng.

– Viêm não: Rất hiếm gặp nhưng có thể dẫn đến các triệu chứng thần kinh nghiêm trọng.

9. Cúm mùa và phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai có nguy cơ cao mắc cúm nặng và các biến chứng. Nhiễm cúm trong ba tháng đầu thai kỳ có thể gây ra các biến chứng như dị tật thai nhi hoặc sảy thai. Các biện pháp phòng ngừa đặc biệt cần được thực hiện cho thai phụ, bao gồm tiêm vaccine cúm và tuân thủ các biện pháp vệ sinh cá nhân.

10. Phòng ngừa cúm mùa

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa cúm là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc và lây lan cúm:

– Tiêm vaccine cúm hàng năm: Vaccine là cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa cúm và biến chứng. Do virus cúm thay đổi liên tục, nên tiêm phòng hàng năm là cần thiết.

– Vệ sinh cá nhân tốt: Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, và tránh chạm vào mắt, mũi, miệng.

– Đeo khẩu trang: Khi tiếp xúc với người bệnh hoặc trong mùa cúm.

– Giữ không gian sống sạch sẽ: Làm sạch bề mặt có nguy cơ nhiễm virus và duy trì thông thoáng không gian sống.

Một số quan niệm sai lầm về cúm mùa

Cúm mùa và cảm lạnh là giống nhau: Thực tế, cúm mùa nguy hiểm hơn cảm lạnh và có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Tiêm vaccine cúm sẽ gây cúm: Vaccine không gây bệnh cúm mà giúp tạo miễn dịch chống lại virus.

Không cần tiêm phòng hàng năm: Virus cúm biến đổi nhanh chóng, việc tiêm phòng mỗi năm là cần thiết để đảm bảo khả năng phòng ngừa.

Cúm mùa là một bệnh lý phức tạp và có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Hiểu biết đầy đủ về nguyên nhân, triệu chứng, phòng ngừa và điều trị sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe của bản thân cũng như cộng đồng. Tiêm vaccine cúm hàng năm và thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân là cách tốt nhất để phòng tránh cúm mùa.

Nước súc miệng chuẩn Y khoa DrKam sản phẩm duy nhất trên thị trường có sự kết hợp giữa thành phần kháng khuẩn Chlorhexidine nhập khẩu trực tiếp từ Đức và các thành phần thiên nhiên như tính dầu lá lấu, tinh dầu chanh, tinh dầu đinh hương, tinh dầu quế, tinh dầu cam, hương bạc hà,… Có tác dụng:

– Diệt virus gây cúm mùa

– Ngăn ngừa các bệnh đường hô hấp như: viêm họng, viêm amidan,…

– Chấm dứt chảy máu chân răng, viêm nướu, viêm nha chu

– Dứt điểm hôi miệng, đem lại hơi thở thơm tho

– Vệ sinh răng miệng họng hàng ngày

– Sản phẩm an toàn và lành tính, dùng được cho phụ nữ có thai và trẻ em từ 6 tuổi trở lên

Xịt miệng chuẩn Y khoa DrKam là với sự kết hợp giữa thành phần kháng khuẩn Chlorhexidine nhập khẩu trực tiếp từ Đức và các thành phần thiên nhiên như tinh dầu chanh, tinh dầu quế, tinh dầu cam, hương bạc hà,… Có tác dụng:

– Diệt virus gây cúm mùa

– Ngăn ngừa các bệnh đường hô hấp như: viêm họng, viêm amidan,…

– Dứt điểm hôi miệng

– Đem lại hơi thở thơm tho

– Sản phẩm an toàn và lành tính dùng được cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên

Nếu bạn cần tư vấn thêm về các bệnh lý răng miệng hãy liên hệ đến hotline 0917.05.99.33 để được đội ngũ chuyên gia bác sĩ của DrKam tư vấn miễn phí